Nie każda trauma jest jednorazowym wydarzeniem. Czasami człowiek przez wiele miesięcy lub lat doświadcza przemocy, zaniedbania, odrzucenia, kontroli lub życia w ciągłym poczuciu zagrożenia. Takie doświadczenia mogą prowadzić do rozwoju złożonego zespołu stresu pourazowego (cPTSD). Osoby z cPTSD często nie kojarzą swoich obecnych trudności z dawnymi doświadczeniami — zamiast tego zmagają się z problemami w relacjach, niskim poczuciem własnej wartości czy trudnościami w regulacji emocji.
Czym jest cPTSD?
Złożony zespół stresu pourazowego (cPTSD) jest rozpoznaniem uwzględnionym w ICD-11. Rozwija się najczęściej po długotrwałych lub powtarzających się doświadczeniach traumatycznych, szczególnie wtedy, gdy osoba nie mogła się przed nimi chronić lub z nich uciec — np. przemocy psychicznej, fizycznej, seksualnej, zaniedbania emocjonalnego czy wychowywania się w rodzinie z przewlekłym chaosem.
Czym cPTSD różni się od PTSD?
Osoby z cPTSD mogą doświadczać wszystkich objawów charakterystycznych dla PTSD (natrętne wspomnienia, koszmary, unikanie, nadmierna czujność), a dodatkowo pojawiają się:
- silne trudności z regulacją emocji
- przewlekłe poczucie wstydu lub winy
- bardzo niskie poczucie własnej wartości
- trudności z zaufaniem
- problemy w budowaniu bliskich relacji
- poczucie odłączenia od innych ludzi
Kiedy warto zgłosić się po pomoc?
- trudne doświadczenia z przeszłości nadal wpływają na Twoje życie
- od lat zmagasz się z problemami w relacjach
- emocje wydają się bardzo intensywne lub trudne do opanowania
- masz poczucie, że ciągle powtarzasz te same schematy
Najczęściej zadawane pytania
Czy cPTSD jest tym samym co PTSD?
Nie. cPTSD obejmuje wszystkie podstawowe objawy PTSD, ale dodatkowo wiąże się z trwałymi trudnościami w regulacji emocji, obrazie siebie i relacjach.
Czy cPTSD rozwija się tylko po przemocy?
Nie. Może rozwinąć się po różnych długotrwałych doświadczeniach zagrożenia lub przewlekłego zaniedbania.
Czy terapia może pomóc, jeśli trauma wydarzyła się wiele lat temu?
Tak. Odpowiednio prowadzona psychoterapia może znacząco zmniejszyć nasilenie objawów niezależnie od tego, kiedy wydarzenie miało miejsce.
